OGRHPWK

Maria Wittek

Maria Wittek, ps „Pani Maria” „Mira”  – Komendantka Naczelna Przysposobienia Wojskowego Kobiet w latach 1928-34, od roku 1935 Naczelnik Wydziału Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego Kobiet w Państwowym Urzędzie Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, szefowa Wojskowej Służby Kobiet od października 1939 roku, pierwsza w historii kobieta-generał Wojska Polskiego.

Urodziła się 16 sierpnia 1899 roku w Trębkach niedaleko Gostynia. Jej ojciec Stanisław był działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej. Zagrożony aresztowaniem przeniósł się wraz z rodziną na wschód. Tam Maria wstąpiła do III Drużyny Harcerskiej, specjalizującej się w zdobywaniu umiejętności wywiadowczych. W 1917 roku należała do Polskiej Organizacji Wojskowej i ukończyła szkołę podoficerską.  Równocześnie zdała maturę i rozpoczęła studia na Wydziale Matematycznym Uniwersytetu Kijowskiego.  Brała udział w obronie Lwowa za co później została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. W grudniu 1921 roku została przeniesiona do Ochotniczej Legii Kobiet, a po rozwiązaniu OLK została jedną z inicjatorek ruchu przysposobienia wojskowego kobiet. W 1923 roku weszła w skład Komitetu Społecznego  Przysposobienia Kobiet do Obrony Kraju. W latach 1928-34 pełniła funkcję Komendantki Naczelnej Przysposobienia Wojskowego Kobiet. We wrześniu 1939 roku pełniła funkcję Komendantki Głównej Kobiecych Batalionów Pomocniczej Służby Wojskowej. Walczyła w obronie Lwowa a następnie przedostała się do Warszawy, gdzie rozpoczęła działalność w Służbie Zwycięstwu Polsce. Kierowała  głęboko zakonspirowaną komórką KG SZP o kryptonimie „Spółdzielnia”, której zadaniem było stworzenie sieci łączności na terenie całego kraju. W marcu 1940 roku generał Stefan Rowecki „Grot” przemianował PSK na Wojskową Służbę kobiet, na czele której miała stać właśnie pułkownik Maria Wittek. Jej mieszkanie u Sióstr Urszulanek przy ul. Gęsiej 1 stało się jednym z najważniejszych ośrodków polskiej konspiracji. Brała również udział w Powstaniu Warszawskim. Po jego upadku opuściła stolicę razem z cywilami i przeniosła się do Częstochowy gdzie kontynuowała swoją działalność do rozwiązania Armii Krajowej w styczniu 1945 roku. Później zaangażowała się w antysowiecką konspirację pod kryptonimem „Nie”.

Po wojnie Wittekówna pracowała nad odtworzeniem Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego a następnie, po jego zlikwidowaniu w 1948 roku została szefem Wydziału Kobiecego Powszechnej Organizacji „Służba Polsce”. W 1949 w ramach represji wobec żołnierzy AK została aresztowana i osadzona w więzieniu na pół roku. Po tym czasie rozpoczęła pracę w Kiosku „Ruchu”. W 1970 r. zainicjowała powstanie przy Towarzystwie Miłośników Historii, Komisji Historii Kobiet w Walce o Niepodległość. Przyczyniła się do powstania„Słownika uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945. Poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej”, wydanego w 1988 roku. Za swoje zasługi, trzeciego maja 1991 otrzymała nominację na generała brygady jednocześnie stając się pierwszą kobietą-generał w Wojsku Polskim (drugą w 2006 roku została Elżbieta Zawacka). Za działania wojenne 1920, 1939–1945 i Powstania Warszawskiego odznaczona dwukrotnie Krzyżem Wojennym Orderu Virtuti Militari, a za działalność niepodległościową Krzyżem Niepodległości z Mieczami. Zmarła 19 kwietnia 1997 roku. Została pochowana na Wojskowych Powązkach. W dziesiątą rocznicę jej śmierci, przy muzeum Wojska Polskiego, został odsłonięty jej pomnik ufundowany przez gen. Elżbietę Zawacką. 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Tu opis krótki dotyczący RODO i ciastkuw Więcej
Akceptuj
Don`t copy text!